Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến vừa mang giá trị tâm linh sâu sắc, vừa sở hữu kiến trúc độc đáo và đậm bản sắc văn hóa bản địa, thì chùa Xiêm Cán Cà Mau (Bạc Liêu) chắc chắn là lựa chọn không thể bỏ lỡ. Không chỉ là một ngôi chùa Phật giáo Nam Tông, Xiêm Cán còn là “bảo tàng sống” của văn hóa Khmer ở miền Tây Nam Bộ – nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật qua hơn một thế kỷ tồn tại.
Nhắc đến vùng đất Bạc Liêu – Cà Mau, người ta thường nghĩ ngay đến tiếng đờn ca tài tử vang vọng, những cánh đồng lúa bát ngát, những con kênh chằng chịt và nhịp sống bình dị của miền sông nước. Nhưng ẩn sâu trong vẻ đẹp thiên nhiên ấy là cả một kho tàng văn hóa đặc sắc của cộng đồng Khmer bản địa. Và chùa Xiêm Cán chính là minh chứng sống động nhất cho sự giao thoa giữa tôn giáo, nghệ thuật và đời sống tinh thần của con người nơi đây.
Vị trí & cách di chuyển – dễ đi, dễ tìm, dễ trải nghiệm
Chùa Xiêm Cán tọa lạc tại Ấp Biển Đông B, Phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau (trước đây thuộc Bạc Liêu). Ngôi chùa cách TP.HCM hơn 200km và chỉ cách trung tâm thành phố Bạc Liêu khoảng 12km – rất thuận tiện cho chuyến du lịch ngắn ngày.
Nếu xuất phát từ TP.HCM, bạn có thể đi theo Quốc lộ 1A hoặc Quốc lộ 91, băng qua các tỉnh miền Tây như Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng rồi đến Bạc Liêu. Du khách có thể đi bằng xe máy, ô tô tự lái hoặc xe khách từ Bến xe Miền Tây (giá vé khoảng 180.000 – 220.000 đồng).
Từ trung tâm Bạc Liêu, bạn chỉ cần chạy thêm khoảng 10km, đi ngang qua vườn nhãn cổ trăm tuổi nổi tiếng là đã đến chùa. Chỉ cần gõ “Chùa Xiêm Cán” trên Google Maps là sẽ dẫn đường rất chính xác – phù hợp cả với những người lần đầu đến miền Tây.
Thời điểm lý tưởng để ghé thăm
Cà Mau có hai mùa rõ rệt: mùa khô (tháng 11 – tháng 4) và mùa mưa (tháng 5 – tháng 10).
-
Mùa khô: Trời nắng nhiều, ít mưa, rất thuận lợi cho việc tham quan, chụp ảnh và chiêm bái. Tuy nhiên, buổi trưa khá nóng, nên bạn nên đến vào sáng sớm hoặc chiều muộn để dễ chịu hơn.
-
Mùa mưa: Không khí mát mẻ, cây cối xanh tươi, cảnh quan đẹp và yên bình hơn. Dù có mưa rào bất chợt nhưng lại mang đến trải nghiệm rất “miền Tây”.
Đặc biệt, nếu muốn cảm nhận trọn vẹn văn hóa Khmer, bạn nên ghé chùa vào các dịp lễ lớn như Chôl Chnăm Thmây (tháng 4), Sen Dolta (tháng 10) hay lễ Kathina – khi không khí lễ hội tưng bừng, rộn ràng và giàu bản sắc nhất.
Lịch sử & ý nghĩa tên gọi – hơn 135 năm linh thiêng
Theo bia đá khắc chữ Khmer cổ, chùa Xiêm Cán được xây dựng vào ngày 7/5/1887 bởi vợ chồng ông Nên – bà Ngét cùng 30 hộ dân Khmer địa phương. Việc xây dựng chùa ngày xưa vô cùng khó khăn vì phải vận chuyển vật liệu bằng ghe xuồng qua sông đến 10km.
Ban đầu, chùa có tên Komphisako – nghĩa là “biển sâu”, tượng trưng cho trí tuệ sâu rộng của Phật pháp. Sau này, người Hoa Triều Châu đến sinh sống đã đổi tên thành Xiêm Cán, nghĩa là “giáp nước” – phản ánh vị trí gần biển của chùa ngày xưa (chỉ cách biển khoảng 500m).
Trải qua hơn 135 năm lịch sử, chùa vẫn giữ nguyên vẻ đẹp kiến trúc cổ kính, trở thành biểu tượng văn hóa – tâm linh của cộng đồng Khmer Nam Bộ. Năm 2022, chùa được công nhận là Điểm du lịch tiêu biểu Đồng bằng sông Cửu Long, khẳng định giá trị du lịch và văn hóa đặc biệt.
Kiến trúc độc đáo – tuyệt tác Angkor giữa miền Tây
Ngay từ xa, du khách đã có thể nhìn thấy chùa Xiêm Cán nổi bật giữa cánh đồng với sắc vàng rực rỡ đặc trưng của kiến trúc Khmer. Bao quanh chùa là hàng rào kiên cố chạm khắc hoa văn tinh xảo, bên trong là khuôn viên rộng lớn, xanh mát và trang nghiêm.
Cổng chùa – ấn tượng đầu tiên khó quên
Cổng chùa mang đậm phong cách Angkor với mái nhiều tầng, đỉnh nhọn như tháp cổ Campuchia. Trên cổng là tượng Phật uy nghiêm, bên dưới là chim thần Krud và rắn thần Naga năm đầu – những biểu tượng linh thiêng trong văn hóa Khmer.
Mỗi chi tiết đều được chạm trổ tỉ mỉ, từ rồng uốn lượn, rắn Naga đến các hoa văn cổ điển, tạo nên một không gian nghệ thuật sống động ngay từ lối vào.
Chánh điện – trái tim của ngôi chùa
Chánh điện có hình chữ nhật dài 36m, rộng 18m, quay về hướng Đông – hướng của ánh sáng và trí tuệ. 18 bậc thang dẫn lên chính điện với tượng Phật Thích Ca trang nghiêm phía trên.
Bên trong chánh điện là những bức bích họa khổng lồ kể lại cuộc đời Đức Phật từ lúc đản sinh, tu hành cho đến khi giác ngộ. Trần nhà, cột và vách tường đều được trang trí cầu kỳ, khiến du khách bước vào như lạc vào một bảo điện linh thiêng.
Nhà Sala – không gian sinh hoạt Phật giáo
Ngay cạnh chánh điện là nhà Sala – nơi các sư sãi, Phật tử học tập, giảng pháp và tổ chức lễ hội. Không gian rộng rãi, thoáng mát với sàn gỗ, mái tre và đặc biệt còn lưu giữ một chiếc chuông đồng cổ từ thuở lập chùa.
Mỗi khi chuông vang lên, âm thanh ngân xa như lời nhắc nhở về sự bình an, tỉnh thức và lòng từ bi.
Quần thể tháp – tượng
Đối diện chánh điện là hệ thống tháp mộ và tượng Phật với nhiều tư thế tọa thiền khác nhau. Tất cả đều mang sắc vàng rực rỡ, điểm xuyết hoa văn Khmer tinh xảo, tạo nên không gian tâm linh vừa uy nghiêm vừa thanh tịnh.
Ngoài ra, du khách còn có thể tham quan Tháp Xá Lợi, Vườn Tháp, nhà gỗ cổ hơn 130 năm, cùng nhiều bia đá khắc chữ Khmer và sách cổ viết trên lá cây – những di sản quý giá của văn hóa bản địa.
Lễ hội đặc sắc – linh hồn văn hóa Khmer
Chùa Xiêm Cán là trung tâm sinh hoạt văn hóa – tôn giáo của người Khmer nên mỗi năm có rất nhiều lễ hội lớn:
Chôl Chnăm Thmây (Tết Khmer – 14-16/4)
Đây là lễ hội quan trọng nhất trong năm, với các nghi thức tắm tượng Phật, cầu an, múa lân, té nước và trò chơi dân gian. Không khí vô cùng sôi động, rộn ràng và đầy sắc màu văn hóa.
Sen Dolta (8-10/10)
Tương tự như lễ Vu Lan của người Việt, đây là dịp người Khmer tưởng nhớ tổ tiên, cầu siêu cho người đã khuất và sum họp gia đình trong không khí ấm áp.
Kathina (sau mùa an cư kiết hạ)
Phật tử dâng y cà sa, thực phẩm và vật phẩm cúng dường chư tăng. Lễ hội có nhạc ngũ âm, rước lễ và nhiều nghi thức trang trọng.
Kết hợp check-in các điểm nổi tiếng gần chùa
Sau khi tham quan chùa Xiêm Cán, bạn có thể tiếp tục khám phá:
-
Cánh đồng điện gió Bạc Liêu – khung cảnh đẹp như trời Âu giữa biển trời bao la.
-
Nhà Công tử Bạc Liêu – dinh thự cổ mang kiến trúc Pháp gắn liền với giai thoại nổi tiếng.
-
Mẹ Quan Âm Nam Hải – khu tâm linh nổi tiếng với tượng Phật cao 11m hướng ra biển.
Kết luận – một chuyến đi đáng giá mọi cảm xúc
Chùa Xiêm Cán không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là hành trình khám phá văn hóa, lịch sử và nghệ thuật Khmer đặc sắc giữa lòng Nam Bộ. Đến đây, bạn không chỉ được chiêm bái cầu an mà còn được lắng đọng tâm hồn trong không gian thanh tịnh, cổ kính và giàu bản sắc.
Nếu có dịp về Bạc Liêu – Cà Mau, đừng bỏ lỡ chùa Xiêm Cán. Đó sẽ là một chuyến đi vừa đẹp, vừa ý nghĩa và rất đáng nhớ trong hành trình khám phá miền Tây của bạn.
